سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
346
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
چنانچه اتضرب زيدا و هو اخوك صحيح مىباشد . وجه قبيح بودن مثال « هل رجل عرف » و نظريه سكاكى شارح گويد : سكاكى وجه قبيح بودن ( هل رجل عرف ) را همان امر مذكور قرار داده يعنى گفته است جهت قبح اين است كه تقديم مستدعى حصول تصديق بنفس فعل بوده و اين معنا موجب آن مىشود كه با هل از امريكه حاصل است و معلوم مىباشد سئوال نموده باشيم چه آنكه قبلا گذشت مذهب و مرام سكاكى آن است كه اصل مثال مذكور عرف رجل بوده بنابراين كه [ رجل ] بدل از ضميرى كه در ( عرف ) است باشد و تقديمش به خاطر تخصيص است بنابراين بعد از دخول [ هل ] بايد ملتزم شويم كه با آن از اصل وجود فعل كه امر معلومى است سؤال نمودهايم و آن همان اشكال و محذورى است كه ذكر گرديد . مضافا به اينكه لازمه اين بيان سكاكى آن است كه مثال : هل زيد عرف قبيح نباشد زيرا تقديم اسم ظاهرى كه معرفه هست از نظر سكاكى براى افاده تخصيص نيست تا مستدعى حصول تصديق بنفس فعل باشد و در نتيجه اشكال سابق الذكر پيش آمده و بالاخره مثال را قبيح نمايد با اينكه به اجماع نحوىها داراى قبح مىباشد . سپس شارح گويد : اين اشكال دوم مصنف به سكاكى مورد مناقشه و اشكالست زيرا قبيح